5.การพยาบาลจิตเวช (psychiatric care)

การพยาบาลจิตเวช (psychiatric care) 

           

          เจตคติเป็นความคิดเห็นซึ่งมีอารมณ์เป็นส่วนประกอบและพร้อมที่จะมีปฏิกิริยาต่อสถานการณ์ภายนอกซึ่งปฏิกิริยาหรือพฤติกรรมที่แสดงออก อาจจะเป็นในทางบวกหรือลบได้ เช่น อาจยอมรับหรือปฏิเสธการเข้าหา ชอบหรือไม่ชอบ ไม่พอใจ³ ซึ่งในการพยาบาลจิตเวชนั้น เจตคติเป็นเรื่องสำคัญ เนื่องจากผู้ป่วยจิตเวชเป็นบุคคลที่มีความผิดปกติ ในด้านความคิด อารมณ์และพฤติกรรม ทำให้การพูดหรือการกระทำที่แสดงออกไม่เหมาะสม เช่น พูดจาก้าวร้าว รุนแรง เอะอะคลุ้มคลั่ง ที่อาจจะคุกคามต่อความรู้สึกไม่มั่นคงในความเป็นบุคคลของพยาบาล จนเป็นเหตุให้เกิดความรู้สึกต่าง ๆ ได้ เช่น โกรธ กลัว เกลียด เบื่อหน่าย ไม่ยอมรับ ส่งผลให้พยาบาลเลือกปฏิบัติต่อผู้ป่วยจิตเวชในทางไม่เหมาะสมได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งพยาบาลวิชาชีพที่ปฏิบัติงานในโรงพยาบาลชุมชน ถึงแม้จะเป็นโรงพยาบาลที่เน้นให้บริการโรคทางกายเป็นหลัก แต่ก็มีโอกาสได้ให้การดูแลผู้ป่วยจิตเวช เพราะมีรายงานการศึกษาว่ามีผู้ป่วยจิตเวช มาใช้บริการในโรงพยาบาลชุมชนถึงร้อยละ 45⁴ ดังนั้น เจตคติต่อการพยาบาลจิตเวช จึงเป็นสิ่งสำคัญที่จะเสริมสร้าง และเป็นแรงจูงใจให้พยาบาลได้ทำหน้าที่ในการพยาบาล ด้วยความรัก ความเข้าใจ และเห็นใจ การได้ทราบถึงเจตคติของพยาบาลต่อการพยาบาลจิตเวช ตลอดจนปัญหาอุปสรรคในการปฏิบัติงาน จึงถือเป็นประโยชน์ต่อการนำไปสู่การพัฒนาการพยาบาลจิตเวชในโรงพยาบาลชุมชนให้เหมาะสมต่อไปได้

            การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาระดับเจตคติต่อการพยาบาลจิตเวชของพยาบาลวิชาชีพ ในโรงพยาบาลชุมชน ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 2) เพื่อศึกษา อุปสรรค ในการพยาบาลจิตเวช และ 3) เพื่อศึกษาเปรียบเทียบเจตคติ ต่อการพยาบาลจิตเวชตามลักษณะข้อมูลทั่วไป ได้แก่ เพศ สถาบันที่จบการศึกษา การได้รับอบรมความรู้ด้านสุขภาพจิตและจิตเวช ขนาดโรงพยาบาล ที่ปฏิบัติงาน ระยะเวลาที่รับราชการ ประสบการณ์ในการทำงานด้านสุขภาพจิต จำนวนผู้ป่วยจิตเวชและผู้ป่วยโรคทั่วไป ที่ให้บริการเฉลี่ยต่อวัน

วิธีการศึกษา

            เป็นการศึกษาเชิงพรรณนา ประชากรคือพยาบาลวิชาชีพทั้งหมดที่ปฏิบัติงานด้านสุขภาพจิตในโรงพยาบาลชุมชน ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 19 จังหวัด จำนวน 456 คน

            เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล เป็นแบบสอบถามข้อมูลทั่วไป ปัญหา อุปสรรค ในการพยาบาลจิตเวช ซึ่งเป็นคำถามปลายปิดให้เลือกตอบ และคำถามปลายเปิดรวม 14 ข้อ และแบบวัดเจตคติต่อการพยาบาลจิตเวช ซึ่งประกอบด้วย 3 ด้าน คือด้านผู้ป่วยจิตเวช ด้านการปฏิบัติกับผู้ป่วยจิตเวช และด้านวิชาการพยาบาลจิตเวช ข้อคำถามเป็นแบบมาตราส่วนประเมินค่า 4 ระดับ จำนวนทั้งหมด 34 ข้อ แบบสอบถามในการวิจัยผ่านการตรวจสอบคุณภาพของเครื่องมือจากผู้เชี่ยวชาญ และหาค่าความเที่ยงของแบบวัดเจตคติ โดยวิธีหาค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค ได้ค่าความเที่ยงเท่ากับ 0.72

            เก็บรวบรวมข้อมูลโดยส่งแบบสอบถามทางไปรษณีย์ รวมระยะเวลาในการเก็บรวบรวม ข้อมูล 1 เดือน 11 วัน โดยได้รับแบบสอบถามกลับทั้งสิ้น 440 ชุด นำมาตรวจสอบความสมบูรณ์ ถูกต้อง ได้แบบสอบถามที่สมบูรณ์ 413 ชุด คิดเป็นร้อยละ 90.66 ของแบบสอบถามที่ส่งไปทั้งหมด